Fajnie, ale jakim kosztem? | wernisaż wystawy – przestrzeni rozmowy

O wydarzeniu „Fajnie, ale jakim kosztem?” to wystawa i przestrzeń rozmowy o ADHD, normach produktywności oraz społecznych wyobrażeniach sukcesu. Jej punktem wyjścia jest napięcie między tym, co widoczne – osiągnięciem, sprawczością, dobrze wykonanym zadaniem, biografią na medal – a tym, co zwykle pozostaje poza kadrem: przeciążeniem, maskowaniem, paraliżem działania, nadmierną kontrolą i kosztem emocjonalnym wpisanym w codzienne funkcjonowanie. Interesuje nas ADHD poza najłatwiej rozpoznawalnym stereotypem: obrazem „niegrzecznego” chłopca z podstawówki, który przeszkadza, nie uważa, ma naganne zachowanie. Wystawa kieruje uwagę ku innym, często mniej widzialnym twarzom ADHD: perfekcjonizmowi, nadodpowiedzialności, hiperfokusowi, umiejętności działania w ostatniej chwili, trudnościom z odpoczynkiem i strategiom kompensacyjnym, które z zewnątrz mogą wyglądać jak wyjątkowa skuteczność. Edukacyjny wymiar wystawy wynika z potrzeby poszerzania języka, którym mówimy o ADHD. Zależy nam na stworzeniu przestrzeni współdziałania, w której wiedza nie płynie w jednym kierunku. Osoby z ADHD, osoby bliskie, osoby edukatorskie oraz publiczność mogą spotkać się wokół pytań o warunki funkcjonowania, o maskowanie i o codzienne strategie przetrwania. Uczenie się nawzajem staje się tu praktyką kuratorską: sposobem budowania głębszego rozumienia, które wyrasta z uważności na różne doświadczenia. „Fajnie, ale jakim kosztem?” pyta, co dzieje się wtedy, gdy sukces staje się najbardziej czytelną formą niewidzialności. Kiedy „świetnie sobie radzisz” przestaje być neutralnym komplementem, a zaczyna przykrywać napięcie? Jakie koszty zostają wypchnięte poza biografię osiągnięć? Jakiego języka potrzebujemy, by mówić o ADHD bez uproszczeń i bez zawstydzania? Wystawa zaprasza do rozmowy o neuroodmienności jako doświadczeniu wymagającym warunków, relacji i instytucjonalnej wrażliwości. Jej stawką jest głębokie zrozumienie: takie, które pozwala zobaczyć nie tylko efekt, ale także wysiłek ukryty pod jego powierzchnią. Osoby autorskie Krystian Kamiński (on/jego) – językoznawca, edukator, tłumacz i kurator działań artystycznych oraz społecznych. Pracuje w Dziale Projektów Kulturalnych Goethe-Institut w Lublinie. Łączy język, sztukę, edukację i działania równościowe; interesuje go kultura jako narzędzie zmiany społecznej: przestrzeń, w której można uruchamiać rozmowy trudne, potrzebne albo zbyt długo odkładane, przemycać tematy niewygodne i sprawdzać, jak opowieść artystyczna poszerza pole wspólnego doświadczenia. Osoba z dwuletnią diagnozą ADHD. Przez lata funkcjonował jako „złote dziecko”: elokwentny, szybki, skuteczny, dowożący – z tych, co powiedzą, napiszą, ogarną, zaimprowizują i jeszcze zrobią z tego ładną puentę. Potrafi nazwać chaos tak przekonująco, że przez chwilę wygląda jak porządek. Regularny płatnik podatku od ADHD: dodatkowego kosztu życia w świecie zaprojektowanym pod inną organizację uwagi, czasu i energii. Mistrz maskowania i funkcjonowania w napięciu, sommelier nadwrażliwości sensorycznej na niektóre pokarmy, weteran trudności w inicjowaniu działania. Diagnoza i leczenie przyniosły mu przede wszystkim ulgę: pozwoliły lepiej rozumieć własne sposoby pracy, precyzyjniej nazywać potrzeby i oddzielić odpowiedzialność od zawstydzania. Paulina Mazurek (ona/jej) – urodzona w 1995 roku, artystka intermedialna, animatorka, kuratorka i społeczniczka. Działa z szeroko pojętym medium fotografii, wideo, kolażu analogowego, montażu cyfrowego, instalacji. Często pracuje z własnym wizerunkiem i materiałami archiwalnymi. Posługuje się estetyką relacyjną i poetyką troski, w sztuce inicjuje bezpieczne przestrzenie spotkania. Związana z Muzeum Osiedli Mieszkaniowych w Lublinie, gdzie odpowiada za działania relacjotwórcze i integrację społeczności lokalnej. Razem z Michałem Tokarzem tworzy formację Kolektyw [ZOBACZ JAK], która otrzymała Nagrodę Kulturalną Żurawie 2025 w kategorii „Obraz”. W swojej praktyce operują językiem żartu i przyjemnego nonsensu, dekonstruując utarte konwencje kultury materialnej i społecznych rytuałów. Nie ma oficjalnej diagnozy ADHD, choć identyfikuje się jako osoba ADHD-owa. Podobnie jak Krystian, od urodzenia jest „złotym dzieckiem”, które zrobi wszystko perfekcyjnie, spektakularnie, z pompą, świetnie ukrywając paraliż i ukryte koszty. Gdy pasmo sukcesów zostawało przerwane, misternie zbudowany świat walił się na chwilę, by po chwili znów błyszczeć i zachwycać swoją konstrukcją. Dziś uczy się, że zrobione jest lepsze od perfekcyjnego, a nawet, że nie wszystko musi być zrobione. Neuroróżnorodność jest dla niej obszarem szukania zrozumienia: otoczenia i samej siebie. Stara się funkcjonować wolniej i patrzeć na siebie z większą dozą wyrozumiałości. Kuratorka: Agata Sztorc-Gromaszek Projekt „Sztuka Wrażliwości” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Informacje praktyczne Kiedy: 20 listopada 2026, godz. 18.00 | wernisaż 23 listopada – 10 grudnia 2026 | ekspozycja | od poniedziałku do piątku w godz. 10.00-17.00 oraz podczas wybranych wydarzeń towarzyszących wystawie Gdzie: Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 7, sala wystawowa, II piętro Dla kogo: bez ograniczeń wiekowych Wstęp wolny Dostępność Wernisaż tłumaczony na PJM. Tłumaczka: Jolanta Gromada. Podczas wernisażu dostępne będą napisy na żywo oraz pętla indukcyjna. Sprzęt wspomagający słyszenie udostępniony został przez Stowarzyszenie Otwieracz. Wydarzenie odbywa się na drugim piętrze bez windy. Zgłoś swoje indywidualne potrzeby przez formularz. Przeczytaj podstawowe informacje o dostępności Warsztatów Kultury. Sprawdź, jak trafić – obejrzyj wideo. [fusion_youtube id="https://www.youtube.com/watch?v=Ujr6_QjYOs4" autoplay="false" mute="false" hide_on_mobile="small-visibility,medium-visibility,large-visibility" structured_data="off"][/fusion_youtube] Zapraszamy do udziału w wydarzeniach towarzyszących wystawie.

Wydarzenie „Fajnie, ale jakim kosztem? | wernisaż wystawy – przestrzeni rozmowy” z kategorii Wystawy, Muzea i Sztuka odbędzie się w piątek, 20 listopada 2026 w formule całodniowej w Lublinie. Miejscem spotkania jest Warsztaty Kultury w Lublinie, ul. Grodzka 7 – sala wystawowa, II piętro. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny (wstęp wolny).